Płyty gipsowo-kartonowe to uniwersalny materiał budowlany, który od kilkudziesięciu lat rewolucjonizuje budownictwo nowoczesne. Dostępne w różnych grubościach, typach funkcjonalnych i formatach, pozwalają na szybką i efektywną budowę ścian działowych, sufitów podwieszanych oraz systemów izolacyjnych. Znajomość rodzajów płyt GK, ich właściwości i prawidłowego zastosowania jest niezbędna zarówno dla budujących, jak i dla projektantów – decyduje o jakości, bezpieczeństwie i kosztach projektu budowlanego.
Co to są płyty gipsowo-kartonowe i dlaczego warto je znać
Płyty gipsowo-kartonowe, w skrócie GK, to kompozytowy materiał budowlany złożony z rdzenia gipsowego i oklejenia papierem kraftowym z obu stron. Gips stanowi ok. 90% masy płyty, zaś papier pełni rolę wzmacniającą i zbrojącą. Ta prosta, ale genialna konstrukcja zapewnia łączenie lekkości, wytrzymałości i łatwości obróbki.
Historia płyt GK sięga początku XX wieku, kiedy to американski przedsiębiorca Augustine Sackett zapatentował proces ich produkcji. Dziś płyty GK stanowią standardowy element każdej budowy – od domów jednorodzinnych, poprzez budynki wielorodzinne, aż po obiekty biurowe i przemysłowe. W Polsce, zwłaszcza w ostatnich latach (2024-2026), obserwuje się dynamiczny wzrost zastosowania płyt GK w związku z falą renowacji energetycznych budynków, budową osiedli mieszkaniowych i modernizacją wnętrz.
Płyty GK mają zasadniczą przewagę nad tradycyjnymi metodami budowy murku z cegły czy betonu. Po pierwsze, montaż jest szybki – przegroda z płyt GK może powstać w ciągu kilku dni, podczas gdy murek z cegły wymaga dni, a czasem tygodni. Po drugie, koszt robocizny jest niższy, a zaangażowanych pracowników mniej. Po trzecie, płyty GK umożliwiają ukrycie instalacji elektrycznych, wodociągowych i grzewczych bez konieczności karbiowania ścian. Po czwarte, system jest łatwy do demontażu i modyfikacji, co jest kluczowe na etapie wykończeń.
Polska Izba Przemysłu Materiałów Budowlanych (PIPMB) potwierdzają, że rynek płyt GK w Polsce rośnie rok do roku o 5-8%, przy czym największe zastosowanie znajduje się w renowacji starszych budynków oraz w budownictwie mieszkaniowym. Trend ten będzie się utrzymywać w 2026 roku ze względu na regulacje unijne dotyczące efektywności energetycznej budynków.
Grubości płyt gipsowo-kartonowych – pełny przegląd
Grubość płyty gipsowo-kartonowej jest jednym z najważniejszych parametrów wyboru, determinującym jej zastosowanie, wytrzymałość i cenę. Norma PN-EN 520:2019 reguluje dokładnie wymiary i tolerancje producentów, co gwarantuje interoperacyjność materiałów różnych wytwórni na polskim rynku.
Grubość 9,5 mm – lekka, ekonomiczna
Płyty o grubości 9,5 mm to najmniejszy standard dostępny na rynku. Są lekkie – ważą zaledwie 7,5-8 kg/m2 – i najtańsze w stosunku do większych grubości. Stosuje się je przede wszystkim do obbudowania istniejących powierzchni ścian (dodatkowej izolacji, zakamuflowania nierówności), do obbudowy rur w małych rozstawach, oraz do sufitów podwieszanych z bardzo małym rozstawem rusztu metalowego (poniżej 40 cm).
Ograniczeniem płyt 9,5 mm jest mniejsza wytrzymałość mechaniczna i nośność montażowa – znacznie trudniej jest zawiesić na nich ciężkie przedmioty bez zakotwienia w ruszcie. Są również mniej sztywne, co może prowadzić do ugięcia przy większych rozstawach. Nie zaleca się ich do samodzielnych przegród nośnych.
Grubość 12,5 mm – uniwersalna, najpopularniejsza
Płyta 12,5 mm to standard branżowy w Polsce i zalecanym rozmiarem dla większości aplikacji. Waży około 10-10,5 kg/m2, zapewnia dobrą równowagę między sztywność a ceną, oraz jest łatwa do transportu i montażu. Rozstaw rusztu metalowego dla płyt 12,5 mm wynosi standardowo 60 cm, chociaż przy wzmocnionych konstrukcjach można go zwiększyć do 75 cm.
Płyta 12,5 mm jest rekomendowana do sufitów podwieszanych w pomieszczeniach o normalnych wymaganiach akustycznych, do ścianek działowych z jedną warstwą, oraz do obbudów instalacji. Jest również uniwersalnym rozmiarem zarówno dla płyt standardowych (GKB), jak i dla typów specjalnych (GKF, GKFi, GKD).
Grubość 15 mm i 18 mm – wzmocnione, do aplikacji specjalnych
Płyty 15 mm (około 12,5 kg/m2) i 18 mm (około 14-15 kg/m2) to warianty wzmocnione, stosowane gdy wymagania techniczne są wyższe. Używa się ich w pomieszczeniach o podwyższonych wymaganiach akustycznych, gdzie ruszty mogą mieć większy rozstaw (do 100 cm), oraz w miejscach narażonych na wyższe obciążenia mechaniczne.
Płyty 15 i 18 mm są również preferowane w aplikacjach ognioodpornych (GKFi), gdzie gęstsza struktura materiału zapewnia lepszą ochronę przed ogniem. W sufitach podwieszanych warstwę 18 mm stosuje się, aby osiągnąć klasy pożarowe EI60 i wyższe bez konieczności montażu warstwy podwójnej.
Grubość 25 mm – izolacyjne i ognioodporne warianty
Płyty 25 mm (etwa 18-20 kg/m2) to specjalistyczne rozwiązania, przeważnie spotykane w wariantach izolacyjnych, gdzie gips jest połączony z warstwą styropianu lub wełny mineralnej. Takie płyty kompozytowe mają zwiększoną wartość izolacyjną (współczynnik U obniżony o 30-50%) i są stosowane do szybkiego ocieplania ścian, szczególnie na wymianę ogrodzenia, fasady wewnętrznej lub piwnic.
Płyty 25 mm z gipsu pełnego (bez izolacji) są rzadsze i drogie – stosuje się je wyłącznie w aplikacjach ognioodpornych o najwyższych wymaganiach (klasa EI90 lub wyższa), lub tam, gdzie wymagane jest maksymalne tłumienie dźwięku.
Tabela porównawcza grubości
Rodzaje płyt GK – klasyfikacja funkcjonalna
Na rynku polskim dostępnych jest kilka typów płyt gipsowo-kartonowych, każdy dostosowany do innego zastosowania i warunków pracy. Klasyfikacja według normy PN-EN 520 oraz wytycznych producentów (Knauf, Saint-Gobain/Rigips) obejmuje poniższe kategorie.
Płyty standardowe GKB – uniwersalne, dla pomieszczeń suchych
Płyta GKB (z ang. Gypsum Plasterboard) to typ podstawowy, przeznaczony do pomieszczeń suchych o normalnej wilgotności. Papier oklejający ma niebieskie lub szare zabarwienie (w zależności od producenta), a rdzeń gipsowy jest jednorodny bez dodatkowych wzmocnień.
Płyty GKB mają standardową wytrzymałość na zginanie (ok. 3-4 MPa) i nasiąkliwość wodną poniżej 10% masy suchej. Stosuje się je do sufitów w salonach, sypialniach, biurach, gabinetach lekarskich, szkołach i bibliotekach. Nie powinny być używane w łazienkach, kuchniach, piwnicach ani w pomieszczeniach o wysokiej wilgotności.
Producenci Knauf i Saint-Gobain/Rigips oferują płyty GKB w szerokim asortymencie grubości i rozmiarów. Cena takich płyt jest najniższa na rynku – w 2026 roku wynosi około 15-20 zł za m2 (bez VAT), w zależności od grubości i ilości zakupu.
Płyty odporne na wilgoć GKF – dla łazienek i kuchni
Płyta GKF (Gypsum Plasterboard Fire resistant – w rzeczywistości: Fire and moisture resistant) ma papier oklejający zabarwiony na zielono i rdzeń gipsowy z wbudowanymi agentem hydrofobizującymi. Papier zawiera także dodatki fungicydowe, zapobiegające wzrostowi pleśni w warunkach wysokiej wilgotności.
Płyty GKF mają nasiąkliwość wodną poniżej 5% masy suchej i są przeznaczone do pomieszczeń o podwyższonej wilgotności: łazienki, kuchnie, pranie, kotłownie, baseny krycie. Ich wytrzymałość na zginanie jest porównywalna z GKB, ale odporność na deformacje w warunkach zmiennej wilgotności jest znacznie wyższa.
Stosując płyty GKF w łazienkach, obowiązkowe jest:
- zastosowanie taśm uszczelniających na styku z innymi materiałami,
- przerwanie ciągłości wilgoci przez wentylację (nawiewanie, wytahy),
- w strefach bezpośredniego kontaktu z wodą (przy umywalce, nad wanną, w niszy prysznica) – stosowanie płytek ceramicznych lub membrany wodoszczelnej.
Cena płyt GKF jest wyższa o 25-35% od GKB, czyli około 20-27 zł/m2 w 2026 roku. Inwestycja jest jednak uzasadniona, bo płyty GKF nie będą się odkształcać ani osłabiać w warunkach wilgoci.
Płyty ognioodporne GKFi – dla drogi ewakuacji i klatek schodowych
Płyta GKFi to najbardziej zaawansowany wariant przeznaczony dla aplikacji o podwyższonych wymaganiach pożarowych. Papier zawiera dodatki zmniejszające palność, a rdzeń gipsowy wzbogacony jest włóknami szklanymi i czasami perchlorosilanami, które zwiększają odporność na działanie wysokiej temperatury.
Płyty GKFi osiągają klasy odporności ogniowej zgodnie z normą EN 13823 (TEST EUROCLASSIFICATION):
- Klasa EI30: przegroda z warstwy podwójnej GKFi 12,5 mm utrzymuje nośność i szczelność przez 30 minut,
- Klasa EI60: przegroda z GKFi 15 mm lub podwójnej 12,5 mm + izolacja mineralna,
- Klasa EI90: wymagana grubość 18-25 mm, czasami z warstwą podwójną i izolacją mineralną.
Płyty GKFi są obowiązkowe w:
- klatkach schodowych (minimum EI60),
- drogach ewakuacji (minimum EI90),
- słupach pożarowych,
- przegrodach oddzielających dwa budynki.
Cena płyt GKFi jest najwyższa na rynku – 35-50 zł/m2 w zależności od grubości. Dodatkowy koszt jest jednak uzasadniony ze względu na bezpieczeństwo pożarowe.
Płyty dźwiękochłonne GKD – absorpcja akustyczna
Płyta GKD ma strukturę rdzenia z mikroporielem lub jest perforowana z tyłu (papierem porowatym), aby zwiększyć absorpcję dźwięku. Wskaźnik absorpcji akustycznej (alfa) wynosi 0,6-0,8 w zależności od grubości i struktury, co stanowi znaczną poprawę wobec GKB (alfa ok. 0,1).
Płyty GKD są stosowane w:
- studiach nagrań i pokojach nagrań,
- salach koncertowych i kinach,
- biurach open-space, gdzie wymagane jest tłumienie hałasu,
- szpitalach i klinikach, gdzie ciszy jest ważna,
- hotelach, aby obniżyć hałas pomiędzy pokojami.
Absorpcja akustyczna płyt GKD jest bardziej efektywna niż tradycyjnych płyt GKB. W połączeniu z warstwą wełny mineralnej za płytą współczynnik redukcji dźwięku (Rw) może osiągnąć 50-60 dB.
Cena płyt GKD to około 25-35 zł/m2 – droższe niż GKB, ale tańsze niż GKFi. Dodatkową zaletą jest, że płyty GKD mogą być jednocześnie GKF (odporne na wilgoć) w wariantach dla pomieszczeń mokrych.
Płyty wzmocnione włóknami GKVf – zwiększona wytrzymałość mechaniczna
Płyta GKVf (V = Verre = glass fibre) ma rdzeń wzbogacony włóknami szklanymi, które zwiększają wytrzymałość na udarcie i przebicie. Takie płyty mają zwiększoną gęstość i wytrzymałość na zginanie o 20-30% wobec standardowego GKB.
Płyty GKVf są stosowane w miejscach narażonych na wyższe obciążenia mechaniczne:
- przejścia w salonikach (korytarze szkoły, szpitala),
- partery budynków dostępnych dla publiczu,
- magazyny i halę produkcyjne, gdzie ryzyko uderzenia wózkami jest wysokie,
- wystawy i muzea, gdzie płyty są eksponowane.
Wzmocnienie włóknami szklannymi powoduje, że płyty GKVf mają wyższą cenę niż GKB – około 22-30 zł/m2. Nie są to jednak płyty standardowo dostępne u każdego dystrybutora; wymaga się często zamówienia specjalnego.
Zastosowanie płyt GK w pracach wykończeniowych
Uniwersalność płyt gipsowo-kartonowych sprawia, że znajdują zastosowanie w wielu różnych pracach budowlanych. Poniżej omówiono główne kategorie praktycznych aplikacji.
Ścianki działowe i przegrody
Ścianki działowe z płyt GK to najczęstsze zastosowanie tego materiału. Konstrukcja typowej ścianki działowej polega na zamontowaniu dwóch płyt GK po obu stronach rusztu metalowego (profili U i C), przy czym przestrzeń pomiędzy profilami jest wypełniana izolacją akustyczną i termiczną (wełna mineralna, styropian).
Grubość ścianki działowej z jedną warstwą GK wynosi typowo 85-100 mm (40-50 mm na ruszt + izolacja + 2 warstwy papieru po 12,5 mm). Takie ścianki osiągają wskaźnik izolacji akustycznej Rw około 50 dB. Jeśli wymagane są wyższe wymagania akustyczne (np. biura luksusowe, studia), montuje się warstwę podwójną (dwie płyty z każdej strony), co zwiększa Rw do 60+ dB.
Wysokość ścianki działowej może wynosić od 2,5 m (standard mieszkaniowy) do 4 m (budynki biurowe), a długość ograniczona jest tylko praktycznymi warunkami montażu. Płyty GK są cięte w terenie (za pomocą piły ręcznej lub elektycznej) do wymaganego rozmiaru.
Sufity podwieszane
Sufity podwieszane z gipsu to druga co do popularności aplikacja płyt GK. Sufit podwieszany (zwany też sufitem wiszącym lub fałszywym sufitem) to konstrukcja montowana na wysokości poniżej pierwotnego stropienia, która umożliwia:
- ukrycie instalacji elektrycznych, wodociągowych i wentylacyjnych,
- zmianę wysokości pokoju, co jest ważne w domach ze starszymi sufitami o dużej wysokości,
- poprawę izolacji akustycznej,
- zmianę wyglądu wnętrza bez ingerencji w strop nośny.
Konstrukcję sufitu podwieszanego tworzy ruszt metalowy (profile UW i CW, powiązane łącznikami sprężystymi) zawieszony na linach lub zawieszach do stropienia. Na ruszcie montuje się płyty GK, przeważnie 12,5 mm grubości z rozstawem profili co 60 cm. Pomiędzy płytami a pierwotnym stropem umieszcza się warstwę izolacji akustycznej (mata styropianowa, wełna mineralna).
Sufity podwieszane z GK są tańsze i szybsze w montażu niż sufity kaseton, a niezawodne pod względem trwałości. Koszt sufitu podwieszanego wynosi w 2026 roku około 50-80 zł/m2 (materiały + robocizna), w zależności od złożoności i dostępności materiałów.
Obbudowania rur, kanałów i instalacji
Jedną z głównych zalet płyt GK jest łatwość zakrywania instalacji. Rury wodociągowe, kanały wentylacyjne, kanały elektryczne – wszystko można opakować w obbudowę z płyt GK, tworząc gładką, łatwą do malowania powierzchnię.
Typowa obbudowa polegająca na utworzeniu szachtki o wymiarach 20×20 cm (dla rurki Ø16) wymaga:
- czterech profili metalowych (pionowych),
- czterech kawałków płyty GK przyciętych do rozmiaru (każdy kawałek o wymiarach np. 200×200 mm),
- spachu i gruntu,
- farby.
Obbudowy mogą być również większe i bardziej złożone, np. kanały wentylacyjne prostokątne, które wymagają więcej precyzji przy montażu.
Obudowy grzejników, klimatyzatorów i urządzeń
Jednostki wewnętrzne klimatyzatorów, grzejniki konwektorowe, balony ciepłej wody – wszystkie te urządzenia można zakryć obudową z płyt GK, aby poprawić estetykę wnętrza. Obudowy takie mogą mieć wentylację (otwory w płytach GK dla przepływu powietrza) lub być całkowicie zamknięte, w zależności od wymagań.
Obudowy tego typu wymagają:
- precyzyjnego pomiaru i cięcia płyt,
- instalacji gruntowania i szpachlowania na styku,
- zdemontowania się na rzecz serwisu (obudowy mogą być rozmontowalne z użyciem zawiasów).
Panele dekoracyjne i fasady wewnętrzne
Płyty GK są również stosowane do tworzenia elementów dekoracyjnych na ścianach: półek, niszy, kolumn, łuków, ścian fotonowych. Możliwość cięcia i formowania płyt GK pozwala na projektowanie złożonych, nowoczesnych rozwiązań architektonicznych.
Panele dekoracyjne z GK mogą być:
- proste (płaskie ścianki, półki),
- kształtne (łuki, kopuły, kolumny),
- podświetlane (LED osadzone w szczelinach między płytami lub za nimi),
- teksturowane (naniesienie struktury papierową szpachtlą).
Koszt paneli dekoracyjnych jest wyższy niż ścianek standardowych ze względu na skomplikowanie montażu i większą ilość pracy wykończeniowej.
Płyty GK w izolacji termicznej i akustycznej
Płyty gipsowo-kartonowe pełnią nie tylko rolę obudowy, ale również aktywnie wspierają izolację termiczną i akustyczną wnętrz. Ich połączenie z tradycyjnymi materiałami izolacyjnymi (wełna mineralna, styropian) tworzy systemy o najwyższej wydajności.
Łączenie płyt GK z izolacją termiczną
Gdy płyty GK są montowane na ruszcie metalowym, przestrzeń za nimi może być wypełniona izolacją. Grubość izolacji wynosi typowo 40-150 mm, w zależności od wymagań projektu dotyczących współczynnika U.
Dla ścian zewnętrznych (w przypadku izolacji od wewnątrz), rekomendowana grubość izolacji wynosi:
- 80 mm dla standardowego budynku (osiągając U około 0,35 W/m2K),
- 100-120 mm dla budynków o wyższych wymaganiach energetycznych,
- 150 mm dla budynków pasywnych (osiągając U poniżej 0,15 W/m2K).
Wełna mineralna (bazaltowa, szklana) jest najczęściej stosowana materiałem izolacyjnym za płytami GK, ze względu na dobrą przyczepność do rusztu, odporność na wilgoć i właściwości ognioodporne (klasa reaction to fire A1/A2 wg EN 13823).
Styropian (polistyren rozprężalny EPS, polistyren ekstrundowany XPS) jest stosowany w systemach izolacji kompozytowej (płyta izolacyjna z warstwą gipsu na wierzchu – typ ETICS wewnętrzny). Takie płyty kompozytowe są dostępne w grubościach 40-200 mm, osiągając współczynniki U w zakresie 0,15-0,50 W/m2K.
Osiągane współczynniki U dla ścian kompozytowych
Przykładowe wartości współczynnika U dla przegrody z płyt GK i izolacją:
Wartości współczynnika U zależy również od:
- jakości zaizolowania mostków termicznych (połączenia rusztu, zawieszenia),
- uszczelnienia szczelin między płytami i na stykach z innymi materiałami,
- orientacji ścian (ściana południowa absorbuje więcej ciepła słonecznego).
Izolacja akustyczna – redukcja hałasu
Łączenie płyt GK (zawierających papier, który pochłania dźwięk) z warstwą wełny mineralnej (która ma doskonałą absorpcję akustyczną) tworzy system o bardzo wysokiej efektywności akustycznej.
Wskaźnik izolacji akustycznej przegrody (Rw) wynosi:
- GK 12,5 mm sama: Rw około 27 dB (niska izolacja),
- GK 12,5 + wełna 50 mm: Rw około 50 dB (izolacja średnia, wystarczająca do większości biur),
- GK 12,5 + wełna 100 mm: Rw około 55-58 dB (izolacja wysoka, dla studiów nagrań, hoteli),
- Warstwa podwójna GK 12,5 + wełna 100 mm: Rw około 60-65 dB (izolacja bardzo wysoka, dla profesjonalnych studiów).
Specjalistyczne płyty GKD (dźwiękochłonne) mogą dodatkowo poprawić absorpcję poprzez pochłanianie dźwięku zamiast jego odbijania.
Aplikacje – studia, biura, hotele
Systemami izolacji akustycznej z płyt GK zainteresowane są:
- studia nagrań i producenci muzyki (wymóg izolacji akustycznej od zewnętrz >60 dB),
- salony kinowe i sałki koncertowe (wymóg izolacji akustycznej >70 dB, plus specjalna akustyka wewnętrzna),
- biura open-space (wymóg izolacji między stanowiskami pracy),
- hotele (wymóg izolacji między pokojami, aby hałas od gości nie przeszkadzał sąsiadom),
- Sale operacyjne szpitali (wymóg czystości akustycznej dla koncentracji medyków).
Koszt systemu izolacji akustycznej z płyt GK, wełny mineralnej i pracy montażowej wynosi w 2026 roku około 120-200 zł/m2, w zależności od wymaganego poziomu izolacji.
Normy, certyfikaty i wymogi bezpieczeństwa
Producenci i dystrybutorzy płyt gipsowo-kartonowych w Polsce są zobowiązani do przestrzegania kilku ważnych norm i regulacji prawnych. Znajomość tych wymogów jest ważna zarówno dla projektantów, jak i dla nabywców, aby zapewnić bezpieczeństwo i zgodność projektu budowlanego z przepisami.
Norma PN-EN 520:2019 – wymagania dla płyt gipsowo-kartonowych
Norma PN-EN 520 to polska adaptacja europejskiej normy EN 520, regulującej wymiary, tolerancje, właściwości mechaniczne i fizykochemiczne płyt gipsowo-kartonowych. Norma określa:
- Wymiary nominalne: szerokość 600, 900, 1000, 1200, 1500 mm; długość 1500, 2000, 2500, 3000, 3500, 4000 mm; grubość 9,5, 12,5, 15, 18, 25 mm,
- Tolerancje wymiarowe: ±2 mm na długości i szerokości, ±0,5 mm na grubości,
- Wytrzymałość na zginanie: minimum 3,5 MPa dla GKB, 3,0 MPa dla GKF,
- Nasiąkliwość wodna: maksimum 10% dla GKB, 5% dla GKF,
- Stabilność wymiarowa: zmiany wymiarów poniżej 1% przy zmianach wilgotności,
- Wytrzymałość na przebicie: zarówno poprzez test statyczny, jak i dynamiczny.
Wszystkie płyty gipsowo-kartonowe sprzedawane w Polsce muszą posiadać deklarację zgodności z normą PN-EN 520 lub równoważną normą europejską. Dysponenci są zobowiązani do przechowywania certyfikatów od producenta.
Klasy odporności ogniowej – EI30, EI60, EI90
Norma EN 13823 (test pożarowy EUROCLASSIFICATION) określa klasę odporności ogniowej przegrody. Oznaczenie EI składa się z:
- E (Integrity) – szczelność przegrody, tzn. niedopuszczenie przejścia dymów i gazów spalinowych na drugą stronę,
- I (Insulation) – izolacyjność termiczna, tzn. niedopuszczenie nagrzania się drugiej strony przegrody powyżej 140°C na powierzchni oraz 180°C w punkcie.
Liczba oznacza liczbę minut, przez które przegroda utrzymuje te właściwości podczas pożaru:
- EI30: 30 minut (minimum dla przegród wewnętrznych w budynkach mieszkalnych),
- EI60: 60 minut (minimum dla klatek schodowych, dróg ewakuacji),
- EI90: 90 minut (wymagane dla słupów pożarowych, ścian pęt dzielących budynki).
Aby osiągnąć klasy EI dla przegród z płyt GK, konieczne jest:
- użycie płyt GKFi (ognioodpornych),
- odpowiednia grubość (minimum 12,5 mm dla EI30, 15 mm dla EI60),
- izolacja mineralna za płytami (wełna bazaltowa, niepalalna),
- prawidłowe spoinowanie i szczelność.
Certyfikaty CE i dyrektywy budowlane UE
Wszystkie materiały budowlane sprzedawane w Unii Europejskiej muszą posiadać oznaczenie CE, które potwierdza, że materiał spełnia wymagania rozporządzenia CPR (Construction Products Regulation, tzw. dyrektywa CPR).
Deklaracja CE dla płyt GK obejmuje:
- odporność na ogień (klasa A1/A2/B-E zgodnie z EN 13823),
- zawartość substancji niebezpiecznych (formaldehydu, arsenu, chromatów),
- emisje radionuklidów,
- właściwości mechaniczne (wytrzymałość na zginanie).
Producenci tacy jak Knauf czy Saint-Gobain/Rigips publikują pełne deklaracje CE na swoich stronach internetowych. Deklaracja CE jest obowiązkowa do posiadania przez dystrybutora i powinna być dostępna na żądanie nabywcy.
Wymogi dotyczące wilgotności i stabilności wymiarowej
Płyty gipsowo-kartonowe muszą być przechowywane w warunkach wilgotności 40-70% i temperatury 15-25°C. W przypadku przechowywania poza tymi warunkami, płyty mogą:
- wchłaniać wilgoć (jeśli wilgotność jest wyższa), co prowadzi do obrzęku i utraty wytrzymałości,
- tracić wilgoć (jeśli wilgotność jest niższa), co może prowadzić do skurczenia i odgięcia.
Norma PN-EN 520 określa, że zmiana wymiarów płyty w kierunku długości i szerokości powinna być poniżej 1% przy zmianach wilgotności z 35% do 85%. Oznacza to, że dla płyty o długości 3000 mm zmiana wymiarów nie powinna przekroczyć 30 mm.
Właściwości mechaniczne i fizykochemiczne
Zrozumienie właściwości mechanicznych i fizykochemicznych płyt GK jest kluczowe dla prawidłowego projektowania przegród i sufitów.
Wytrzymałość na zginanie i udarność
Wytrzymałość na zginanie (bending strength) płyty GKB wynosi średnio 3,5-4,0
